TRẦM CẢM SAU SINH - MẸ CÓ BIẾT?

(Nguồn: Lak - 2016) 

Trầm cảm sau sinh, khái niệm được nhiều mẹ quan tâm những năm gần đây, với sự bùng nổ của công nghệ & thông tin. 

Các mẹ đã từng trải qua? 

Taozmom đã trải qua giai đoạn sau sinh khá là mệt mỏi, không phải vì chăm con, mà vì vật lộn với mớ tâm sinh lý bất ổn. 

Trong 4 tháng đầu sau sinh, quanh quẩn trong đầu mình chỉ toàn là sữa & sự sống của con. Làm sao để có sữa nhiều nhất? Hôm nay con mình làm được gì? Lớn hơn chút nào so với tháng trước không? Có những đêm, mình giật mình dậy & sờ vào con xem, nó có đang thở không? Mỗi lần đưa con đi tiêm vac-xin là phải tìm đọc những bài viết từ trang uy tín, chia sẻ về lợi ích thật của vacxin, chủng loại vacxin, vì lúc nào mình cũng bị ám ảnh bởi những tác dụng phụ của vacxin đối với trẻ sơ sinh...

Dễ bị xúc động, tức giận. Con khóc mà chưa kịp nín là mình nổi điên lên, chỉ muốn phát vào mông nó mấy cái cho hạ hỏa. Ai làm gì chưa trúng ý là tức giận, quát mắng, cực kỳ khó chịu. 

Vui buồn thất thường, có lúc mình cảm thấy cực kỳ vui, chỉ nhìn con ngủ, con ăn mình cũng cảm thấy đầy năng lượng tích cực, nhưng có lúc, sao không thấy một ánh sáng nào của cuộc sống, mọi thứ của mình đều tệ. Tự cảm thấy bản thân thật tồi tệ, thất bại, không muốn gặp ai, người thân gọi điện không muốn nghe, ai hỏi gì đều không muốn trả lời, bạn bè hỏi thăm mình không thiết hồi âm. Tỉ tỉ suy nghĩ tiêu cực. 

Chưa kể, xung quanh mình toàn tác nhân làm tăng sự mệt mỏi, nào là hàng xóm, người thân tới thăm với nhiều câu hỏi "có duyên" hết sức, sinh xong sao không nằm than, sao sinh mà không kiêng cử, sinh xong mà cứ đi phơi phới không mặc đồ ấm, ngàn câu hỏi vì sao không hồi kết ...., tiếp đến là seri so sánh với con của nhỏ A thế này, cháu của bà B thế kia... 

Ai là người gặp phải tình trạng trầm cảm sau sinh? 

Giai đoạn 2019 - 2021, theo một vài nghiên cứu về tâm lý bà mẹ do Taozmom thực hiện, có đến hơn 85% các bà mẹ cho rằng họ đều trải qua những dấu hiệu trầm cảm sau sinh. Nghe các mẹ chia sẻ, Taozmom mới biết thì ra rất nhiều mẹ giống mình. Phải nói là, cảm giác khi biết nhiều người đã gặp phải tình trạng giống mình, mình thấy cực kỳ yên tâm, thoải mái, như nhận được sự thấu hiểu từ người khác. Ngay lúc đó, mình biết mình không đơn độc. Đôi khi, biết được rằng có nhiều khác giống mình thật là tuyệt vời. 💓💓. Nói vui vậy thôi, nhưng rõ ràng, với tình trạng trầm cảm sau sinh, điều quan trọng các mẹ cần biết: trầm cảm sau sinh là tình trạng rất phổ biến, và rõ ràng, nó cần được chia sẻ ra, nó cần được đồng cảm, cần sự thấu hiểu, và hơn tất cả, nó cần tìm hướng giải quyết thấu đáo nhất. 

Có phải trầm cảm sau sinh là do hoàn cảnh sống? 

Nhắc tới trầm cảm, đa phần mình hay có xu hướng kết luận nguyên nhân của trầm cảm là ở hoàn cảnh sống, là do yếu tố gia đình, môi trường, con người & các sự kiện gây sang chấn tâm lý. Thực tế là, một trong những tác nhân lớn gây ra là do nồng độ hormone progesterone và estrogen sụt giảm một cách đột ngột, đặc biệt sau sinh. Trầm cảm sau sinh còn bởi bệnh lý liên quan tới tuyến giáp. Theo thống kê từ bệnh viện K trung ương, bệnh ung thư tuyến giáp đặc biệt ở nữ giới giai đoạn 2018 - 2020 tăng cao. Không ngoại lệ bệnh lý tuyến giáp này là một trong nhưng nguyên nhân gây ra trầm cảm sau sinh. 

Thêm vào đó, những người có tiền sử về rối loạn lo âu, rồi loạn cảm xúc lưỡng cực trước đây, cũng dễ gặp phải tình trạng trầm cảm sau sinh. Lưu ý rằng, các bệnh lý liên quan đến tuyến giáp, thần kinh, cảm xúc mang tính di truyền. 

Do vậy, nếu nhìn nhận ở góc độ bệnh lý, rõ ràng, người mẹ sau sinh cần được nhận sự chăm sóc mang tính chất khoa học hơn, một cách nghiêm túc hơn. 

Như vậy, khi dấu hiệu trầm cảm sau sinh xuất hiện, các mẹ hãy bình tĩnh, suy xét những yếu tố cả tác động bên ngoài, lẫn nội tại cơ thể, sức khỏe của mình để nhìn nhận cho chính xác, có phải chỉ vì hoàn cảnh bên ngoài, hay đó là cơ thể đang lên tiếng về sức khỏe? 

Đừng ngại ngùng chia sẻ với người thân, trao đổi với bạn bè,  kể cả bác sĩ nếu cần để tìm hướng giải quyết thỏa đáng cho vấn đề của mình nhé! 

Quay trở lại câu chuyện của Taozmom, giai đoạn sau sinh trong 4 tháng đầu, Taozmom đã đi khám, làm xét nghiệm & được kết luận là mắc chứng bệnh tuyến giáp. Tất nhiên, câu chuyện riêng của Taozmom không đại diện cho tất cả các trường hợp, nhưng nó là ví dụ để mỗi khi các mẹ có những dấu hiệu tương tự, hãy chia sẻ, tìm tận gốc rễ, nguyên nhân của vấn đề là cần thiết để có giải pháp kịp thời.

Nhìn ngắn hạn, trầm cảm sau sinh chỉ xảy ra một thời điểm ở lúc sau sinh, rồi dần dần với sự thích nghi của con người, cũng như áp lực cơm áo gạo tiền, nuôi con, các mẹ sẽ dần dần vượt qua & quay trở lại với quỹ đạo cuộc sống thường nhật. Đó là thực tế. Trong dài hạn, nếu trầm cảm sau sinh là dấu hiệu bệnh lý mà không được xem xét kĩ lưỡng, nó sẽ để lại hậu quả nhiều hơn, đặc biệt khi bệnh lý phát triển đến những giai đoạn nghiêm trọng hơn. Trong trường hợp của Taozmom, rối loạn lo âu, tiêu cực xuất hiện theo đợt và nó tỉ lệ thuận với áp lực công việc. Chất lượng cuộc sống bị ảnh hưởng đáng kể. 

Làm gì khi bị trầm cảm sau sinh? 

Trong nghiên cứu Taozmom thực hiện, sự thật là, đa phần các mẹ âm thầm chịu đựng trầm cảm sau sinh và hầu như ít có những giải pháp thỏa đáng cho nó. Một số mẹ tự nhận ra mình có dấu hiệu trầm cảm sau sinh nhưng không dám chia sẻ với người khác về tình trạng đang gặp phải, hoặc không có ai tin tưởng để chia sẻ. Có người thì e ngại việc chia sẻ tình trạng đang gặp phải, họ sợ rằng nếu người ngoài biết được tình trạng trầm cảm, họ & gia đình họ/ gia đình chồng sẽ bị dèm pha, lời ra tiếng vào. Một số mẹ khác thì âm thầm chịu đựng chỉ đơn giản vì không biết cách nào khác.... 

...... Còn nữa